open procedure

Een open procedure is een van de drie hoofdprocedures in het voorstel van de Europese Commissie voor een nieuwe aanbestedingsverordening (COM(2026) 590), gepresenteerd op 9 september 2026. Alle geïnteresseerde leveranciers mogen inschrijven, en de aanbestedende dienst bepaalt vooraf of er wordt onderhandeld. Het is een voorstel, geen vastgestelde wetgeving. Vandaag gelden dus nog de gewone procedures.

Verwar de nieuwe open procedure niet met de huidige openbare procedure onder Richtlijn 2014/24/EU, de openbare aanbesteding, waar het onderhandelingsverbod geldt. De nieuwe open procedure kan wel onderhandelingen bevatten.

Hoe werkt een open procedure?

De regels staan in de artikelen 31, 33, 34 en 35 van het voorstel. De procedure kan voor alle soorten aankopen worden gebruikt, net als de dynamische procedure (artikel 31, lid 1). De derde, de innovatieprocedure, is bedoeld voor aankopen waarbij de oplossing nog moet worden ontwikkeld. De open procedure vervangt vier van de huidige procedures: de openbare en de niet-openbare procedure, de mededingingsprocedure met onderhandeling en de concurrentiegerichte dialoog.

Zo verloopt het (artikel 34):

1. De aanbestedende dienst kondigt de opdracht aan met een "openbare samenvatting van de mededinging". Daarin staat of er geschiktheidseisen gelden en of er wordt onderhandeld.
2. Alle geïnteresseerde leveranciers dienen een eerste inschrijving in via de elektronische geschiktheidsdienst. De termijn is minstens 20 dagen.
3. Zonder onderhandeling wordt de opdracht gegund op basis van de eerste inschrijvingen.
4. Met onderhandeling worden alle gekwalificeerde leveranciers uitgenodigd. Er wordt onderhandeld volgens artikel 33, en de opdracht wordt gegund op basis van de definitieve inschrijvingen.

Heeft de aanbestedende dienst zich dat voorbehouden, dan kan hij de aangekondigde onderhandeling laten vallen en gunnen op basis van de eerste inschrijvingen.

De onderhandeling heeft duidelijke grenzen (artikel 33). Alleen niet-wezenlijke kenmerken van de opdracht mogen worden onderhandeld. Over uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen en gunningscriteria wordt nooit onderhandeld. De aanbestedende dienst kan het aantal deelnemers onderweg verminderen, maar alleen op basis van de gunningscriteria. De winnaar wordt gekozen op basis van "best quality for money" in artikel 98, waarbij kwaliteit minstens 30% moet wegen.

Wat betekent dit voor u als leverancier?

Als het voorstel wordt aangenomen, krijgt u te maken met één procedure waar u nu vier tegenkomt. Controleer bij elke aanbesteding eerst of de aanbestedende dienst onderhandeling heeft aangekondigd. Ook als onderhandeling is aangekondigd, kan uw eerste inschrijving de definitieve worden. Dien daarom altijd een eerste inschrijving in waar u achter staat. Tools zoals Cobrief kunnen u helpen een doordachte eerste inschrijving op tijd klaar te hebben.

Veelgestelde vragen

Wanneer gaat dit gelden?

Nog niet. Het voorstel wordt behandeld door het Europees Parlement en de Raad. De verordening is van toepassing twee jaar na de inwerkingtreding (artikel 149), realistisch gezien op zijn vroegst in 2029. Ze geldt dan rechtstreeks in Nederland, zonder omzetting in de Aanbestedingswet 2012. Voor de EER-EVA-staten, zoals Noorwegen, komt de opname in de EER-overeenkomst daar nog bij. Tot die tijd gelden de huidige procedures.

Is de open procedure hetzelfde als de openbare procedure?

Nee. In de huidige openbare procedure is onderhandelen verboden. De nieuwe open procedure kan onderhandelingen bevatten, als de aanbestedende dienst dat in de aankondiging heeft vermeld.

Kan de aanbestedende dienst beperken wie meedoet?

Alle geïnteresseerden mogen een eerste inschrijving indienen. Bij onderhandeling kan de aanbestedende dienst het aantal deelnemers onderweg verminderen, maar alleen op basis van de vooraf bekendgemaakte gunningscriteria.

Kortom: de open procedure voegt meerdere van de huidige procedures samen tot één. Iedereen mag meedoen, de aanbestedende dienst kiest of er wordt onderhandeld, en uw eerste inschrijving kan doorslaggevend zijn.