onderhandelingsverbod

Het onderhandelingsverbod is een fundamenteel beginsel in het aanbestedingsrecht dat inhoudt dat een aanbestedende dienst na het sluiten van de inschrijvingstermijn niet mag onderhandelen met inschrijvers over de inhoud van hun inschrijvingen. Op grond van EU-Richtlijn 2014/24/EU geldt deze regel bij de openbare procedure en de niet-openbare procedure, de twee meest gebruikte aanbestedingsprocedures boven de Europese drempelwaarden.

Hoe werkt het onderhandelingsverbod?

Bij een openbare of niet-openbare procedure is de inschrijving zoals ingediend vóór de sluitingsdatum het uitgangspunt voor de beoordeling. De aanbestedende dienst mag inschrijvers niet vragen hun prijs, levertijd of andere aspecten van hun aanbieding te verbeteren, ongeacht of de wijziging invloed zou hebben op de rangorde.

Het verbod betekent echter niet dat elk contact tussen partijen verboden is. Aanbestedende diensten mogen om verduidelijking, aanvullende informatie of correctie van kennelijke fouten verzoeken, mits dit niet leidt tot een verbetering van de inschrijving. Het onderscheid tussen een geoorloofde verduidelijking en een ongeoorloofde onderhandeling is een van de meest besproken vraagstukken in het aanbestedingsrecht, en de Commissie van Aanbestedingsexperts en rechters behandelen dit onderscheid regelmatig.

Wanneer geldt het onderhandelingsverbod?

• Openbare en niet-openbare procedures: Het verbod geldt onverkort. Wil een aanbestedende dienst flexibiliteit om te onderhandelen, dan moet een andere procedure worden gekozen, doorgaans de mededingingsprocedure met onderhandeling of de concurrentiegerichte dialoog.
• Onder de drempelwaarde: De Aanbestedingswet 2012 en de Gids Proportionaliteit bieden meer flexibiliteit voor opdrachten onder de Europese drempels, waaronder procedures met onderhandelingsmogelijkheid.
• Na het gunningsbesluit: Er bestaat discussie of het verbod doorloopt tot de ondertekening van het contract, een kwestie die niet eenduidig is beslist.

Hulpmiddelen zoals Cobrief helpen leveranciers om snel te zien welke procedure een aankondiging gebruikt, zodat duidelijk is of onderhandeling mogelijk is.

Het onderhandelingsverbod waarborgt dat de mededinging wordt beslist op basis van de inschrijvingen zoals daadwerkelijk ingediend, en handhaaft de beginselen van gelijke behandeling en transparantie. Voor leveranciers betekent dit dat zij meteen hun beste aanbieding moeten doen; er komt geen tweede kans om te verbeteren.