Wat is
groene inkoop
Ook bekend als: GPP, Green Public Procurement, duurzaam inkopen, maatschappelijk verantwoord inkopen
Groene inkoop (Green Public Procurement, GPP) is een strategie waarbij aanbestedende diensten hun inkoopkracht inzetten om leveringen, diensten en werken met een verminderde milieubelasting te kiezen. In de EU vertegenwoordigen overheidsopdrachten circa 14 procent van het BBP, waarmee publieke inkoop een krachtige hefboom vormt voor het stimuleren van de groene transitie.
Hoe werkt groene inkoop?
EU-richtlijn 2014/24/EU biedt aanbestedende diensten de mogelijkheid om milieuoverwegingen te integreren in elke fase van het inkoopproces, in technische specificaties, gunningscriteria en contractvoorwaarden. De richtlijn introduceerde levenscycluskostenberekening als beoordelingsmethode, waardoor opdrachtgevers verder kunnen kijken dan de aanschafprijs en milieukosten over de gehele levensduur kunnen meewegen.
In Nederland heeft de Rijksoverheid duurzaam inkopen als beleidslijn vastgesteld. Via het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) committeren overheden zich aan het meewegen van sociale en milieuaspecten. PIANOo publiceert milieucriteria per productcategorie en biedt praktische ondersteuning. Op Europees niveau werkt de Commissie aan GPP-criteria voor prioritaire productgroepen.
Belangrijke elementen van groene inkoop
- Milieucriteria: Eisen kunnen worden gesteld in de technische specificaties, als gunningscriteria of als contractvoorwaarden
- Levenscycluskosten: Beoordeling van de totale milieukosten over de gehele levensduur van het product, niet alleen de aanschafprijs
- Keurmerken: Aanbestedende diensten mogen erkende keurmerken (zoals het EU Ecolabel) eisen als bewijs van milieuprestaties
- Inkoopstrategie: Organisaties dienen duidelijke doelstellingen voor duurzame inkoop op te nemen in hun overkoepelende strategie
Hulpmiddelen zoals Cobrief kunnen leveranciers helpen om overheidsopdrachten met milieu-eisen te identificeren en te begrijpen welke klimaat- en duurzaamheidscriteria prioriteit hebben, zodat zij concurrerende inschrijvingen kunnen voorbereiden.
Groene inkoop wordt steeds meer gezien als een van de effectiefste instrumenten om klimaatdoelen te bereiken via publieke bestedingen. Met toenemende regeldruk en groeiend bewustzijn verschuift GPP van een vrijwillige goede praktijk naar een kernvereiste in de wijze waarop overheidsgeld in heel Europa wordt besteed.