consortium

Een consortium is een samenwerkingsverband van zelfstandige bedrijven die gezamenlijk een inschrijving indienen bij een aanbesteding. De deelnemers behouden hun juridische zelfstandigheid, maar treden naar buiten als één leverancier richting de aanbestedende dienst.

Hoe werkt een consortium?

De Aanbestedingswet 2012 en EU-Richtlijn 2014/24/EU staan expliciet toe dat groepen van ondernemers gezamenlijk aan een aanbestedingsprocedure deelnemen. De aanbestedende dienst mag niet eisen dat het consortium een bepaalde rechtsvorm aanneemt vóór de gunning; dat mag pas daarna, als dat noodzakelijk is voor een goede uitvoering van de opdracht. Alle consortiumleden worden als contractpartij vermeld, waardoor zij juridisch gelijkwaardige partners zijn. Dit onderscheidt een consortium van een onderaanneming, waarbij alleen de hoofdaannemer het contract houdt.

Consortiumleden kunnen een beroep doen op elkaars capaciteit en ervaring om aan de geschiktheidseisen te voldoen, maar elk lid moet een eigen UEA-eigen verklaring indienen. Het consortium draagt doorgaans hoofdelijke aansprakelijkheid: alle deelnemers zijn verantwoordelijk voor de nakoming van het contract.

Wanneer is een consortium relevant?

Consortia zijn bijzonder nuttig in de volgende situaties:

• Grote opdrachten: Het project vereist middelen of capaciteit die een enkel bedrijf niet kan bieden
• Multidisciplinaire behoeften: De opdracht bestrijkt verschillende vakgebieden, bijvoorbeeld engineering en architectuur bij een bouwproject
• Toegang voor het mkb: Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen meedingen naar opdrachten die ze alleen niet zouden aankunnen

Het mededingingsrecht stelt belangrijke grenzen. Bedrijven die elk afzonderlijk een zelfstandige inschrijving zouden kunnen indienen, mogen niet rechtmatig een consortium vormen, aangezien dit wordt beschouwd als mededingingsbeperkende coördinatie. Een consortium is alleen toegestaan wanneer de deelnemers complementaire capaciteiten inbrengen die geen van hen individueel bezit. De Europese Commissie verduidelijkt in de Horizontale Richtsnoeren dat beoordeeld moet worden of elke partij het contract realistisch gezien zelfstandig zou kunnen uitvoeren.

Tools zoals Cobrief helpen bedrijven relevante aanbestedingen te vinden waar deelname in een consortium voordelig kan zijn, en om het overzicht te houden over de documentatievereisten.

Een consortium stelt bedrijven in staat om gezamenlijk grotere en complexere opdrachten aan te nemen. Het is een belangrijk mechanisme in de aanbestedingsregelgeving dat bredere mededinging bevordert en overheidsopdrachten toegankelijk maakt voor een groter aantal leveranciers.