toeleveringsketen

Een toeleveringsketen omvat alle schakels van leveranciers en onderaannemers die betrokken zijn bij het leveren van een product of dienst, van grondstoffase tot eindproduct. Bij overheidsopdrachten is dit begrip cruciaal omdat de aanbestedende dienst verantwoordelijk is voor het waarborgen van arbeidsomstandigheden en mensenrechten in de gehele keten, niet alleen bij de hoofdleverancier.

Hoe werkt een toeleveringsketen?

Beschouw het als een estafette: elke schakel in de keten ontvangt input van de vorige schakel en levert door aan de volgende. Een leverancier die een overheidsopdracht wint, maakt doorgaans gebruik van onderaannemers, die op hun beurt weer eigen onderaannemers kunnen hebben. Samen vormen deze schakels de toeleveringsketen.

De EU-richtlijn 2014/24/EU en de nationale aanbestedingswetten bevatten bepalingen over transparantie in de toeleveringsketen, met name bij werken en diensten waar het risico op arbeidsuitbuiting groter is.

Regulering bij overheidsopdrachten

Het Europese en Nederlandse aanbestedingsrecht stelt verschillende eisen aan de toeleveringsketen:

• Transparantie over onderaanneming: Aanbestedende diensten kunnen eisen dat de leverancier alle onderaannemers meldt en dat wijzigingen in de keten worden gemeld
• Zorgvuldigheidsbeoordeling: De EU Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CS3D) verplicht grote ondernemingen tot ketenverantwoordelijkheid voor mensenrechten en milieu
• Transparantiewet: De Nederlandse Wet verantwoord en duurzaam internationaal ondernemen (in voorbereiding) en de bestaande Transparantiewet stellen eisen aan bedrijven om risico's in hun keten te identificeren en aan te pakken
• Sociale voorwaarden: Aanbestedende diensten nemen steeds vaker maatschappelijke verantwoordelijkheidseisen op in contracten die de gehele keten betreffen

Het doel is om arbeidsuitbuiting en sociale dumping te bestrijden door de aanbestedende dienst beter inzicht te geven in wie het werk daadwerkelijk uitvoert.

Waarom is de toeleveringsketen belangrijk?

Een onoverzichtelijke toeleveringsketen vergroot het risico op schending van werknemersrechten, belastingontduiking en kwaliteitsproblemen. Tools zoals Cobrief kunnen leveranciers helpen om aanbestedingen te identificeren waar eisen aan de toeleveringsketen bijzonder relevant zijn.

De toeleveringsketen is een sleutelbegrip in Europese overheidsopdrachten. Met strengere regulering via EU-richtlijnen en toenemende eisen aan zorgvuldigheidsbeoordeling moeten zowel aanbestedende diensten als leveranciers goed overzicht hebben over alle schakels in de keten.