ondergrens aanbestedingsplicht

De ondergrens aanbestedingsplicht (Noors: innslagspunkt) is in Noorwegen de opdrachtwaarde vanaf waar de Noorse aanbestedingswet (anskaffelsesloven, LOA) van toepassing is. Sinds 1 juli 2026 ligt die grens op NOK 500.000 exclusief btw (ongeveer € 43.000). Is de opdracht minder waard, dan geldt het Noorse aanbestedingsrecht niet.

Hoe werkt de ondergrens?

De grens staat in artikel 2, eerste lid, van de Noorse aanbestedingswet, de tegenhanger van de Nederlandse Aanbestedingswet. De wet geldt wanneer een aanbestedende dienst een opdracht voor leveringen, diensten of werken plaatst met een geraamde waarde van ten minste NOK 500.000 exclusief btw. Tot en met 30 juni 2026 was de grens NOK 100.000. De regering stelde NOK 300.000 voor, maar het parlement (Storting) verhoogde de grens naar NOK 500.000 om dichter bij Zweden en Denemarken te komen.

De ondergrens is niet hetzelfde als een drempelwaarde. In Noorwegen ziet de trap er zo uit:

• Onder NOK 500.000: het aanbestedingsrecht geldt niet, ook de basisbeginselen niet. Andere regels kunnen wel gelden, zoals het bestuursrecht en de eigen financiële regels van de aanbestedende dienst.
• Van NOK 500.000 tot NOK 1,3 miljoen: de wet en deel I van het Noorse aanbestedingsbesluit (FOA) gelden. De dienst moet de basisbeginselen volgen, maar heeft geen procedurele verplichtingen en geen aankondigingsplicht.
• Vanaf NOK 1,3 miljoen (nationale drempel): deel II van de FOA geldt en de opdracht moet worden aangekondigd op Doffin, het Noorse aanbestedingsplatform.
• Boven de Europese drempelwaarde: deel III geldt, met strengere procedures en aankondiging in de hele EER. Voor 2026 en 2027 zijn de EU-drempels € 140.000 (centrale overheid), € 216.000 (decentrale overheden) en € 5.404.000 (werken).

In Nederland kent de Aanbestedingswet geen vergelijkbare vaste ondergrens. Onder de Europese drempels bepalen de Gids Proportionaliteit en het eigen inkoopbeleid van de dienst welke procedure passend is.

Een voorbeeld: een Noorse gemeente heeft hulp nodig bij het vernieuwen van haar website, voor NOK 400.000. Vóór 1 juli 2026 viel dit onder de wet. Nu kan de gemeente de opdracht rechtstreeks gunnen, vergelijkbaar met een enkelvoudige onderhandse aanbesteding, en het bureau bellen dat ze al kent.

Waarom is de ondergrens belangrijk voor leveranciers?

In Noorwegen kunnen nu meer kleine aankopen zonder concurrentie plaatsvinden. U ziet ze niet op Doffin, en geen enkele regel verplicht de dienst om u te benaderen. Daarom wordt het belangrijker om bekend te zijn bij de opdrachtgever voordat de behoefte ontstaat. Neem deel aan een marktdialoog, onderhoud contact met bestaande klanten en laat zien wat u kunt leveren.

De ondergrens bepaalt ook welke andere eisen gelden. Maatschappelijke overwegingen zoals veiligheid en paraatheid gelden alleen als de wet van toepassing is. Lees meer over de hele wetswijziging in onze blogpost over de nieuwe Noorse aanbestedingsregels vanaf 1 juli 2026. Tools zoals Cobrief helpen u de aanbestedingen te vinden die daadwerkelijk worden aangekondigd.

Veelgestelde vragen

Is de ondergrens hetzelfde als de drempelwaarde?

Nee. De ondergrens (NOK 500.000) bepaalt of de Noorse wet van toepassing is. De nationale drempel (NOK 1,3 miljoen) bepaalt of de opdracht moet worden aangekondigd. De Europese drempelwaarde bepaalt of de strengste regels gelden.

Hoe wordt de waarde berekend?

De dienst raamt de totale waarde van de opdracht exclusief btw, inclusief opties en verlengingen. Het is niet toegestaan een opdracht op te knippen om onder de grens te blijven.

Kan ik klagen over een opdracht onder NOK 500.000?

Niet bij KOFA, de Noorse klachtencommissie voor aanbestedingen, omdat de aanbestedingswet niet geldt. De dienst moet wel andere regels volgen, zoals het bestuursrecht en de eigen financiële regels.

Kortom: de ondergrens is de toegangsdeur tot het Noorse aanbestedingsrecht. Sinds 1 juli 2026 staat die deur op NOK 500.000, en alles daaronder valt buiten het aanbestedingsrecht.