radicale innovatie

Radicale innovatie verwijst naar baanbrekende vernieuwing die fundamenteel breekt met bestaande oplossingen, in tegenstelling tot incrementele innovatie, die geleidelijke verbeteringen van het bestaande inhoudt. Bij overheidsopdrachten betekent het het zoeken naar oplossingen die geheel nieuw zijn voor de markt, in plaats van upgrades van huidige producten en diensten.

Hoe verschilt radicale innovatie van incrementele?

Incrementele innovatie verbetert het bestaande stap voor stap, bijvoorbeeld een nieuwe versie van een zaaksysteem met een beter gebruikersinterface. Radicale innovatie breekt met gevestigde systemen en vereist geheel nieuwe technologie, nieuwe bedrijfsmodellen of fundamenteel andere manieren om diensten te leveren. De richtsnoeren van de Europese Commissie over innovatief aanbesteden maken expliciet onderscheid tussen radicale innovatie (met R&D) en andere vormen, en merken op dat de meeste aanbestedingen in de praktijk betrekking hebben op incrementele verbeteringen.

Richtlijn 2014/24/EU erkent innovatie als een belangrijke motor voor groei. Overweging 47 stelt dat overheden het beste strategische gebruik van aanbesteding moeten maken om innovatie te stimuleren, en artikel 2, lid 22 definieert innovatie als "de toepassing van een nieuw of aanzienlijk verbeterd product, dienst of proces."

Hoe kan aanbesteding radicale innovatie bevorderen?

Om de deur te openen voor radicaal nieuwe oplossingen moeten aanbestedende diensten behoeften beschrijven in plaats van gedetailleerde specificaties. Het gebruik van functionele eisen geeft leveranciers de vrijheid om oplossingen voor te stellen die wellicht nooit zouden voortkomen uit een traditioneel programma van eisen. Marktdialoog vroeg in het proces helpt de aanbestedende dienst te begrijpen wat technologisch mogelijk is.

Procedures zoals innovatiepartnerschap en concurrentiegerichte dialoog zijn bijzonder geschikt wanneer de oplossing onderzoek en ontwikkeling vereist. Gunningscriteria die innovatiegraad en langetermijnwaarde zwaarder wegen dan de laagste prijs zijn essentieel om radicale oplossingen kans te geven. Tools zoals Cobrief kunnen leveranciers helpen om opdrachten te ontdekken die innovatieve oplossingen zoeken, zodat zij zich vroegtijdig kunnen positioneren.

Radicale innovatie bij aanbestedingen brengt een hoger risico met zich mee dan incrementele verbeteringen. Maar om complexe maatschappelijke uitdagingen aan te pakken (op het gebied van klimaat, gezondheid of digitalisering) zijn het vaak juist de radicale aanpakken die de grootste langetermijnwaarde opleveren voor de publieke sector en de burgers.