positief contractbelang

Positief contractbelang is een schadevergoedingsbegrip dat inhoudt dat een gepasseerde inschrijver economisch in de positie wordt gebracht alsof het contract daadwerkelijk was gegund en uitgevoerd. Bij overheidsopdrachten betekent dit dat de leverancier vergoeding kan eisen voor de winst die hij zou hebben behaald, niet alleen voor de kosten van deelname aan de procedure.

Hoe werkt positief contractbelang?

Op grond van de EU Rechtsbeschermingsrichtlijn (89/665/EEG) moeten lidstaten waarborgen dat schadevergoeding kan worden toegekend aan partijen die schade hebben geleden door schendingen van het aanbestedingsrecht. De richtlijn maakt geen onderscheid tussen soorten schade, wat betekent dat zowel inschrijvingskosten als gederfde winst voor vergoeding in aanmerking kunnen komen, hoewel de specifieke voorwaarden aan het nationale recht worden overgelaten.

Om positief contractbelang te claimen moet een inschrijver doorgaans drie zaken aantonen: de aanbestedende dienst heeft een voldoende ernstige schending van de aanbestedingsregels begaan, er is een causaal verband waaruit blijkt dat de inschrijver het contract zou hebben gewonnen zonder de fout, en er is sprake van kwantificeerbaar economisch verlies. In het baanbrekende INGSTEEL-arrest (C-547/22) erkende het HvJ-EU bovendien kansderving als een afzonderlijk vergoedbaar schadeonderdeel, los van gederfde winst.

Verschil met negatief contractbelang

• Positief contractbelang dekt gederfde winst: de inschrijver wordt geplaatst alsof het contract was uitgevoerd
• Negatief contractbelang dekt alleen inschrijvingskosten: de inschrijver wordt geplaatst alsof hij nooit had deelgenomen
• Positief contractbelang vereist bewijs dat de inschrijver het contract zou hebben gewonnen
• Negatief contractbelang kan ook worden geclaimd wanneer de procedure had moeten worden ingetrokken

Waarom is dit belangrijk?

Positief contractbelang vertegenwoordigt de meest waardevolle vordering die een ten onrechte gepasseerde inschrijver kan indienen, maar de bewijslast is hoog. Tools zoals Cobrief helpen leveranciers om fouten in aanbestedingsstukken vroegtijdig te signaleren, zodat tijdig actie kan worden ondernomen binnen de opschortende termijn.

Binnen de EU/EER lopen de benaderingen van schadevergoeding bij aanbestedingen sterk uiteen tussen lidstaten. Hoewel de Rechtsbeschermingsrichtlijn het kader biedt, blijven de criteria voor de berekening (inclusief de wijze waarop gederfde winst wordt vastgesteld) een zaak van nationaal recht, met inachtneming van de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid.