Wat is een
nationale aanbestedingsdataruimte
Ook bekend als: National Public Procurement Data Space (NPPDS), nationale dataruimte voor aanbestedingen, Public Procurement Data Space (PPDS)
Een nationale aanbestedingsdataruimte is het centrale toegangspunt voor alle aanbestedingsinformatie in een land, zoals beschreven in het voorstel van de Europese Commissie voor een nieuwe aanbestedingsverordening (COM(2026) 590), gepresenteerd op 9 september 2026. Elk land moet er één hebben. Het is een voorstel, geen vastgestelde wetgeving.
Hoe werkt een nationale aanbestedingsdataruimte?
Volgens artikel 134 moet elke lidstaat één nationale dataruimte (National Public Procurement Data Space) oprichten of aanwijzen. Die is zowel het centrale toegangspunt voor aanbestedingsinformatie in het land als het contactpunt met de gemeenschappelijke Europese aanbestedingsdataruimte (Public Procurement Data Space, PPDS, artikel 135). De dataruimte moet in de EER zijn opgericht, eigendom zijn van en gecontroleerd worden vanuit de EER, en de gegevens moeten in de EER worden opgeslagen.
Aanbestedende diensten sturen openbare samenvattingen via de dataruimte, maar die moet veel meer aanbestedingsgegevens bevatten dan de aankondigingen (artikel 134, leden 3 tot en met 5):
- alle openbare samenvattingen boven de drempelwaarde, en vergelijkbare informatie onder de drempelwaarde
- opdrachten die zijn gegund op grond van uitzonderingen, zoals inbesteding en samenwerking tussen overheden
- gesloten en afgeronde contracten vanaf € 10.000 onder de drempelwaarde
- deelnemers en uitkomsten, onderaannemers, aanbestedingsstukken, inschrijvingen en contracten
- budget en EU-middelen, afzonderlijke betalingen en deelname van het midden- en kleinbedrijf
- risicofactoren zoals corruptie en prijsafspraken tussen leveranciers (collusie), klachten en deelname uit landen buiten de EU
De informatie moet zo snel mogelijk worden geleverd, en uiterlijk 20 dagen nadat ze is ontstaan. Ze moet minstens 10 jaar beschikbaar blijven. De lidstaten moeten boetes invoeren voor schending van de leveringsplicht. Vanuit de nationale dataruimte gaat de informatie binnen 10 dagen door naar de Europese dataruimte (artikel 135). Mededingingsautoriteiten, rekenkamers en financiële inlichtingeneenheden krijgen rechtstreeks toegang, ook tot informatie die niet openbaar is.
De Europese dataruimte bestaat al en moet voortbouwen op bestaande nationale databanken, zonder dat iets dubbel wordt gedaan. Uitschrijvingen worden nog steeds gepubliceerd in TED.
Wat betekent dit voor u als leverancier?
Als het voorstel wordt aangenomen, wordt de markt transparanter, ook onder de drempelwaarde en gedurende het hele contracttraject. U kunt zien wie wat wint, voor welke prijs, en hoe de contracten in de praktijk worden uitgevoerd. Dat geeft een betere basis om te kiezen op welke aanbestedingen u inzet.
Het is nog niet bepaald hoe Nederland dit invult. Een mogelijkheid is dat TenderNed de nationale dataruimte wordt, of daaraan wordt gekoppeld, maar dat staat niet vast. Vandaag moet u vaak een beroep doen op het inzagerecht of het proces-verbaal van aanbesteding lezen om hetzelfde te weten te komen. Tools zoals Cobrief helpen u aanbestedingsgegevens om te zetten in inzichten die u kunt gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat dit gelden?
Nog niet. Het voorstel wordt behandeld door het Europees Parlement en de Raad. De verordening is van toepassing twee jaar na de inwerkingtreding (artikel 149), realistisch gezien op zijn vroegst in 2029. Ze geldt dan rechtstreeks in Nederland, zonder omzetting in de Aanbestedingswet 2012. Voor de EER-EVA-staten, zoals Noorwegen, komt de opname in de EER-overeenkomst daar nog bij.
Wordt mijn inschrijving openbaar?
Inschrijvingen en contracten moeten aan de dataruimte worden geleverd, maar niet alle informatie daarin wordt openbaar. Een deel is alleen toegankelijk voor autoriteiten zoals mededingingsautoriteiten en rekenkamers.
Verdwijnt TenderNed?
Daar zegt het voorstel niets over. Het is aan elke lidstaat om de dataruimte op te richten of aan te wijzen, en de dataruimte moet voortbouwen op bestaande nationale databanken.
Kortom: de nationale aanbestedingsdataruimte bundelt alle aanbestedingsinformatie van een land op één plek, van de eerste aankondiging tot de laatste betaling. Voor leveranciers betekent dat meer openheid over wie wat koopt, en wie wint.