Wat is de
motiveringsplicht
Ook bekend als: motiveringsbeginsel
De motiveringsplicht bij overheidsopdrachten houdt in dat de aanbestedende dienst verplicht is om te verklaren waarom bepaalde beslissingen zijn genomen, met name wie de opdracht gegund krijgt en waarom. Deze plicht vloeit voort uit het transparantiebeginsel en het beginsel van gelijke behandeling, en waarborgt dat inschrijvers kunnen beoordelen of de aanbesteding conform de regelgeving is verlopen.
Hoe werkt de motiveringsplicht?
Op grond van artikel 55 van EU-Richtlijn 2014/24/EU en de Aanbestedingswet 2012 moet de aanbestedende dienst alle inschrijvers zo spoedig mogelijk informeren over de gunningsbeslissing, inclusief de redenen daarvoor. De motivering wordt verstrekt via de gunningsbeslissing, die tevens de standstill-termijn in gang zet: de verplichte wachttijd van minimaal 20 kalenderdagen voordat het contract mag worden ondertekend.
Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft vastgesteld dat het louter verstrekken van scores onvoldoende is. De motivering moet inschrijvers in staat stellen te begrijpen waarom de winnende inschrijving is geselecteerd en te bepalen of er gronden zijn voor een juridische procedure.
Wat moet de motivering bevatten?
Een deugdelijke motivering moet:
- Specifiek zijn: de motivering moet verwijzen naar de daadwerkelijke gunningscriteria en uitleggen welke factoren doorslaggevend waren; vage of algemene bewoordingen volstaan niet
- Inhoudelijk zijn: enkel scores of ranglijsten zijn niet genoeg. De aanbestedende dienst moet de kenmerken en relatieve voordelen van de winnende inschrijving toelichten
- Tijdig zijn: de motivering moet worden verstrekt op het moment van de gunningsbeslissing, niet pas op verzoek of na een klacht
De motiveringsplicht strekt zich ook uit tot andere beslissingen. Zo moet de aanbestedende dienst motiveren waarom een inschrijver wordt uitgesloten of wanneer een beroep wordt gedaan op uitzonderingen op de standaard aanbestedingsregels. De Commissie van Aanbestedingsexperts kan klachten over onvoldoende motivering behandelen. Tools zoals Cobrief helpen inschrijvers om gunningsbeslissingen te monitoren en te beoordelen of de gegeven motivering aan de wettelijke eisen voldoet.
De motiveringsplicht is een hoeksteen van het aanbestedingsrecht in de EU en EER. Zij dwingt aanbestedende diensten tot weloverwogen beslissingen en geeft iedere deelnemer een eerlijke kans om het proces ter verantwoording te roepen.