milieukeurmerk

Een milieukeurmerk is een certificering door een onafhankelijke derde partij die bevestigt dat een product of dienst voldoet aan specifieke milieu-eisen. Bekende milieukeurmerken in de EU zijn het EU Ecolabel (de "EU-bloem"), het Nordic Swan (Scandinavisch milieukeurmerk) en de Blauer Engel. Aanbestedende diensten kunnen milieukeurmerken gebruiken in hun aanbestedingen om de milieukenmerken van hun inkopen te waarborgen.

Hoe werken milieukeurmerken bij aanbestedingen?

Artikel 43 van EU-richtlijn 2014/24/EU stelt de regels vast voor het gebruik van keurmerken bij overheidsopdrachten. Dit was een belangrijke wijziging ten opzichte van eerdere richtlijnen, die alleen indirecte verwijzing naar de onderliggende criteria van een keurmerk toestonden. De huidige regels staan toe dat een specifiek keurmerk wordt vereist, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

Aanbestedende diensten kunnen milieukeurmerken op drie manieren gebruiken. Ten eerste kunnen zij specifieke criteria uit een keurmerkregeling overnemen en opnemen in het programma van eisen. Ten tweede kunnen zij een keurmerk "als zodanig" eisen, wat betekent dat de inschrijver moet aantonen dat het product gecertificeerd is met een bepaald milieukeurmerk. Ten derde kunnen milieukeurmerken dienen als gunningscriterium, waarbij inschrijvingen met gekeurmerkte producten hoger scoren.

Om een specifiek keurmerk te mogen eisen, moet de keurmerkregeling voldoen aan de voorwaarden van artikel 43: de criteria moeten verband houden met het voorwerp van de opdracht, objectief verifieerbaar en niet-discriminerend zijn, en ontwikkeld zijn via een open en transparante procedure. ISO 14024 Type 1-keurmerken (zoals het EU Ecolabel en het Nordic Swan) voldoen doorgaans aan deze voorwaarden.

Gelijkwaardig bewijs en eerlijke toegang

• Gelijkwaardige keurmerken: Aanbestedende diensten moeten andere keurmerken accepteren die aan gelijkwaardige eisen voldoen
• Alternatieve documentatie: Als een leverancier het keurmerk niet op tijd kan verkrijgen buiten zijn eigen schuld, moet de aanbestedende dienst alternatief bewijs accepteren zoals technische documentatie van de fabrikant
• Marktverkenning: Controleer vóór het vereisen van een milieukeurmerk of de markt gekeurmerkte producten kan leveren om echte mededinging te waarborgen

Tools zoals Cobrief kunnen inschrijvers helpen om aanbestedingen te identificeren waarbij milieukeurmerken worden gevraagd, zodat zij hun documentatie tijdig kunnen voorbereiden.

Milieukeurmerken bieden een praktische manier om milieuprestaties te verifiëren bij overheidsopdrachten. In combinatie met het EU-beleid voor maatschappelijk verantwoord inkopen geven zij aanbestedende diensten een concreet instrument om verifieerbare milieu-eisen te stellen zonder zelf specificaties vanaf nul te hoeven ontwikkelen.