sociale inkoop

Sociale inkoop houdt in dat aanbestedende diensten hun inkoopkracht gebruiken om positieve sociale resultaten te bereiken die verder gaan dan de directe levering van goederen of diensten. Dit omvat het bevorderen van fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden, het ondersteunen van de inclusie van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt, het waarborgen van mensenrechten in toeleveringsketens en het bestrijden van arbeidsuitbuiting.

Hoe werkt sociale inkoop?

EU-Richtlijn 2014/24/EU biedt het juridisch kader voor het integreren van sociale overwegingen in overheidsopdrachten. Artikel 18, lid 2 (de "horizontale sociale clausule") vereist dat ondernemers bij de uitvoering van overheidsopdrachten voldoen aan de toepasselijke sociale en arbeidsrechtelijke verplichtingen. Sociale criteria kunnen in elke fase van het inkoopproces worden toegepast, van de functionele specificatie tot de gunningscriteria en contractvoorwaarden.

Een aanbestedende dienst die schoonmaakdiensten inkoopt kan bijvoorbeeld eisen dat de leverancier eerlijke lonen garandeert, het aantal schakels met onderaannemers beperkt en opleidingsmogelijkheden voor werknemers biedt. Deze eisen moeten verband houden met het voorwerp van de opdracht.

Belangrijke elementen van sociale inkoop

De gids "Buying Social" van de Europese Commissie beschrijft verschillende manieren waarop publieke inkopers sociale doelen kunnen integreren:

• Werkgelegenheidskansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
• Eerlijke lonen en fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden in overeenstemming met toepasselijke cao's
• Mensenrechten-due diligence in de gehele toeleveringsketen
• Voorbehouden opdrachten voor sociale ondernemingen of organisaties die mensen met een beperking in dienst hebben (artikelen 20 en 77)

In Nederland wordt sociale inkoop gestimuleerd via het beleidskader Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) en de Social Return on Investment (SROI)-verplichting, waarbij een percentage van de opdrachtwaarde wordt besteed aan het creëren van werkgelegenheid voor kwetsbare groepen.

Hulpmiddelen zoals Cobrief kunnen leveranciers helpen om aanbestedingen met sociale eisen te identificeren en concurrerende inschrijvingen voor te bereiden die aan deze criteria voldoen.

Samenvatting

Sociale inkoop is een strategisch instrument waarmee publieke inkopers sociale duurzaamheid kunnen bevorderen via hun inkoopbeslissingen. Met een sterke rechtsgrondslag in de EU-aanbestedingsrichtlijnen en toenemende nadruk op naleving en contractbewaking, worden sociale overwegingen een steeds belangrijker onderdeel van overheidsopdrachten binnen de EER.