keurmerk

Een keurmerk is een certificeringssysteem dat bevestigt dat goederen, diensten of werken voldoen aan specifieke eisen, zoals milieunormen, sociale voorwaarden of ethische handel. Beschouw het als een kwaliteitsstempel: wanneer een aanbestedende dienst een bepaald keurmerk vereist, dient het keurmerk zelf als bewijs dat aan de criteria is voldaan.

Hoe werken keurmerken bij aanbestedingen?

Artikel 43 van Richtlijn 2014/24/EU biedt het kader voor het gebruik van keurmerken bij overheidsopdrachten. Aanbestedende diensten kunnen op drie manieren naar keurmerken verwijzen:

• Als technische specificatie: De aanbestedende dienst vereist een specifiek keurmerk, zoals het EU Ecolabel. Inschrijvingen zonder het keurmerk of gelijkwaardige documentatie kunnen worden afgewezen.
• Als gunningscriterium: Het keurmerk levert extra punten op bij de beoordeling. Inschrijvingen zonder keurmerk kunnen nog steeds meedingen, maar scoren lager.
• Als contractvoorwaarde: De leverancier verplicht zich om aan de keurmerkeisen te voldoen bij contractsluiting of op een later moment gedurende de contractperiode.

Om een specifiek keurmerk te mogen vereisen, moet aan vier cumulatieve voorwaarden uit artikel 43, lid 1, worden voldaan. De keurmerkeisen moeten verband houden met het voorwerp van de opdracht, gebaseerd zijn op objectief verifieerbare en niet-discriminerende criteria, en zijn vastgesteld via een open en transparante procedure.

Aanvaarding van gelijkwaardige keurmerken

Een aanbestedende dienst mag de mededinging niet beperken tot één enkel keurmerk. De richtlijn vereist dat gelijkwaardige keurmerken worden geaccepteerd wanneer zij aan vergelijkbare eisen voldoen. Indien een leverancier het keurmerk niet tijdig kan verkrijgen, moet alternatief bewijs (zoals testrapporten of technische documentatie) worden aanvaard.

Veelvoorkomende voorbeelden zijn het EU Ecolabel, de Milieukeur en Blauer Engel voor milieucriteria, en Fairtrade en Rainforest Alliance voor sociale normen.

Hulpmiddelen zoals Cobrief kunnen leveranciers helpen om aanbestedingen te identificeren waarin keurmerken deel uitmaken van de functionele specificatie of de gunningscriteria, zodat zij de benodigde documentatie tijdig kunnen voorbereiden.

Keurmerken bieden aanbestedende diensten een efficiënte manier om ambitieuze milieu- en sociale eisen te stellen zonder elk technisch detail te hoeven specificeren. Zij vereenvoudigen groene overheidsopdrachten en helpen de publieke koopkracht in te zetten voor duurzame oplossingen.