negatief contractbelang

Negatief contractbelang is een schadevergoedingsbegrip in het aanbestedingsrecht dat erop gericht is de benadeelde inschrijver te plaatsen in de positie waarin hij zou hebben verkeerd als de aanbestedingsprocedure nooit had plaatsgevonden. In de praktijk betekent dit dat de inschrijver de kosten vergoed kan krijgen van het voorbereiden en indienen van een inschrijving, zoals uitgaven voor adviseurs, projectplanning en administratie.

Hoe werkt negatief contractbelang?

Op grond van de EU Rechtsbeschermingsrichtlijnen (89/665/EEG en 92/13/EEG) moeten lidstaten doeltreffende rechtsmiddelen bieden, waaronder schadevergoeding, aan inschrijvers die schade hebben geleden door schendingen van de aanbestedingsregels. Een vordering tot vergoeding van negatief contractbelang vereist doorgaans drie voorwaarden:

• Aansprakelijkheid: De aanbestedende dienst moet een voldoende ernstige schending van de aanbestedingsregels hebben begaan. De exacte maatstaf verschilt per lidstaat, maar moet voldoen aan de EU-beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid.
• Causaal verband: De inschrijver moet aantonen dat hij zijn inschrijving niet zou hebben ingediend als hij op de hoogte was geweest van de fout in de aanbestedingsstukken.
• Aantoonbare schade: De daadwerkelijke kosten van deelname aan de procedure moeten gedocumenteerd worden.

Wat is het verschil met positief contractbelang?

Terwijl negatief contractbelang de inschrijvingskosten dekt, gaat positief contractbelang (winstderving) over de gederfde winst: het financiële voordeel dat de inschrijver zou hebben behaald als het contract correct was gegund. Positief contractbelang vereist dat de inschrijver aannemelijk maakt dat hij de aanbesteding zou hebben gewonnen zonder de schending. Tools zoals Cobrief helpen leveranciers om relevante overheidsopdrachten vroegtijdig te identificeren, zodat middelen worden besteed aan kansrijke aanbestedingen.

Wie beslist over schadeclaims?

Alleen de civiele rechter kan schadevergoeding toekennen voor negatief contractbelang. Hoewel klachteninstanties zoals de Commissie van Aanbestedingsexperts kunnen beoordelen of aan de voorwaarden voor aansprakelijkheid is voldaan, kunnen zij geen schadevergoeding opleggen. Het HvJ EU-arrest in de zaak Ingsteel (C-547/22) heeft het EU-schadevergoedingskader verder ontwikkeld door verlies van kans als een afzonderlijke vergoedbare categorie te erkennen naast inschrijvingskosten en gederfde winst.

Negatief contractbelang dient als een belangrijk vangnet in het aanbestedingsrecht en waarborgt dat inschrijvers niet zelf de volledige kosten hoeven te dragen van deelname aan een gebrekkige procedure.