marktonderzoek

Marktonderzoek bij overheidsopdrachten is het systematische proces van het verzamelen van informatie over beschikbare leveranciers, producten, diensten en marktomstandigheden voorafgaand aan een aanbestedingsprocedure. Het helpt aanbestedende diensten om onderbouwde beslissingen te nemen over de inrichting van de procedure en welke eisen realistisch zijn.

Hoe werkt marktonderzoek?

Marktonderzoek begint doorgaans met bureauonderzoek: het raadplegen van databases, brancherapporten, leveranciersregisters en eerdere contracten. Artikel 40 van Richtlijn 2014/24/EU staat aanbestedende diensten uitdrukkelijk toe om voorbereidende marktconsultaties uit te voeren om aanbestedingen voor te bereiden en ondernemers over hun plannen en behoeften te informeren.

Beschouw het als huiswerk maken voordat je een groot project start: hoe beter je het speelveld kent, hoe beter je beslissingen zijn. De resultaten van het marktonderzoek vormen de basis voor belangrijke keuzes zoals de inkoopstrategie, het opstellen van functionele specificaties en de vraag of een meer gestructureerde marktdialoog met leveranciers nodig is.

Gangbare methoden

Aanbestedende diensten kunnen marktonderzoek uitvoeren door middel van:

• Bureauonderzoek: Zoeken in leveranciersregisters, branchestatistieken en openbare databases
• RFI (Request for Information): Formele verzoeken aan de markt om informatie over capaciteit en beschikbare oplossingen
• Vooraankondiging: Publicatie op TenderNed om de markt te informeren en feedback te verzamelen
• Analyse van eerdere contracten: Beoordelen van resultaten en leerpunten uit vergelijkbare aanbestedingen

Een belangrijk beginsel is dat marktonderzoek de mededinging niet mag verstoren of de gelijke behandeling mag schenden. Adviezen van marktpartijen mogen worden gebruikt bij de planning, maar de aanbestedende dienst moet waarborgen dat geen enkele leverancier een oneerlijk voordeel verkrijgt. Wanneer een leverancier die aan consultaties heeft deelgenomen later een inschrijving indient, moeten passende maatregelen worden genomen om het speelveld gelijk te houden.

Hulpmiddelen zoals Cobrief maken het eenvoudiger om aankomende aanbestedingskansen te volgen en op de hoogte te blijven van relevante marktontwikkelingen.

Gedegen marktonderzoek leidt tot beter ontworpen procedures, vermindert het risico op mislukte aanbestedingen en waarborgt dat de gestelde eisen aansluiten bij wat de markt daadwerkelijk kan leveren.