inschrijvingsgarantie

Een inschrijvingsgarantie is een garantie van een bank of verzekeraar die de aanbestedende dienst een bedrag zekert als de inschrijver zijn inschrijving intrekt tijdens de gestanddoeningstermijn, of na gunning weigert het contract te tekenen. Het is niet hetzelfde als een contractgarantie, die zekert dat het contract ook echt wordt uitgevoerd. De inschrijvingsgarantie dekt dus de aanbestedingsfase, de contractgarantie de uitvoering en de onderhoudstermijn.

Hoe werkt een inschrijvingsgarantie?

Uw inschrijving is bindend gedurende de gestanddoeningstermijn. Trekt u die in, of weigert u te tekenen nadat u heeft gewonnen, dan kan de aanbestedende dienst de garantie inroepen. De garantie vervalt zodra het contract is getekend of de gestanddoeningstermijn is verstreken.

Richtlijn 2014/24/EU en de Aanbestedingswet 2012 bevatten geen specifieke regels over inschrijvingsgaranties. De aanbestedende dienst kan er toch om vragen in de aanbestedingsstukken en de contractvoorwaarden, zolang de eis proportioneel is. In Noorwegen wordt de inschrijvingsgarantie weinig gebruikt. Ze komt vaker voor bij internationale projecten, bijvoorbeeld op basis van FIDIC-contracten, en de UNCITRAL-modelwet voor overheidsopdrachten bevat eigen regels over zekerheden bij inschrijving. Het bedrag is daar meestal enkele procenten van de inschrijvingssom.

De contractgarantie komt u veel vaker tegen. Die dekt onder meer gebreken en vertraging, bijvoorbeeld een boeteclausule. Bij een overheidsopdracht voor werken onder de UAV 2012 is een bankgarantie van 5 procent van de aanneemsom gangbaar, en de Gids Proportionaliteit noemt 5 procent als richtsnoer. In Noorwegen gelden de standaarden NS 8405 en NS 8407:

• Tijdens de uitvoering: de aannemer stelt zekerheid van 10 procent van de aanneemsom.
• Na oplevering: de zekerheid daalt naar 3 procent voor de reclamatietermijn van drie jaar.
• Termijn en vorm: de zekerheid moet uiterlijk 14 dagen na het sluiten van het contract worden gesteld, meestal als hoofdelijke borgtocht van een bank of verzekeraar.
• De opdrachtgever: de standaarden verplichten ook de opdrachtgever tot zekerheid (15 procent onder NS 8405 en 17,5 procent onder NS 8407), maar Noorse publieke opdrachtgevers wijken daar vaak van af.

Zowel inschrijvingsgaranties als contractgaranties moeten voldoen aan het beginsel van proportionaliteit. Een hoge garantie bij een kleine opdracht kan kleine leveranciers uitsluiten, zonder dat de aanbestedende dienst er iets mee wint.

Een voorbeeld: een aannemer wint een Noors NS 8407-contract van 50 miljoen NOK. Binnen 14 dagen moet hij een bankgarantie van 5 miljoen NOK stellen. Na oplevering daalt de garantie naar 1,5 miljoen NOK, die drie jaar blijft staan. Had de aanbesteding ook een inschrijvingsgarantie van 2 procent geëist, dan had de aannemer al bij het indienen van zijn inschrijving 1 miljoen NOK aan zekerheid moeten stellen.

Waarom is een inschrijvingsgarantie belangrijk voor leveranciers?

Garanties kosten geld. De bank of verzekeraar rekent een jaarlijkse provisie, en de garantie legt beslag op een deel van uw kredietruimte. Die kosten horen in uw calculatie voordat u de prijs bepaalt. Controleer de garantie-eisen daarom vroeg en overleg met uw bank vóór de inschrijvingstermijn sluit. Krijgt u na gunning geen garantie, dan kunt u het contract niet nakomen en kan de aanbestedende dienst schadevergoeding eisen of doorgaan met de volgende inschrijver. Tools zoals Cobrief helpen u garantie-eisen in de aanbestedingsstukken te vinden, voordat u tijd in de inschrijving steekt.

Veelgestelde vragen

Mag de aanbestedende dienst een inschrijvingsgarantie eisen?

Ja. Het is niet verboden, maar de eis moet in de aanbestedingsstukken staan en proportioneel zijn ten opzichte van de waarde en het risico van de opdracht.

Kost de garantie iets?

Ja. U betaalt een jaarlijkse provisie, berekend over het gegarandeerde bedrag. Neem de kosten mee in uw prijs, ook voor de jaren van de onderhoudstermijn.

Wat is het verschil tussen een borgtocht en een afroepgarantie?

Bij een borgtocht kan de aanbestedende dienst de borg rechtstreeks aanspreken als u tekortschiet, maar de borg kan dezelfde verweren voeren als u. Een afroepgarantie (on demand) wordt uitbetaald op het eerste schriftelijke verzoek, zonder dat de dienst een tekortkoming hoeft aan te tonen. Die is daarom strenger voor u.

Kortom: de inschrijvingsgarantie zekert dat u bij uw inschrijving blijft, de contractgarantie zekert dat u levert. Meestal komt u alleen de tweede tegen, maar beide horen in uw prijs.